Aile diziminde temsilci olmak: Ne hissedilir?

Grup aile dizimi çalışmalarına katılan kişilere bazen temsilci olmaları için davet yapılır. Bu davet ilk kez katılanlarda hem merak hem de çekingenlik uyandırabilir. “Ne yapmam gerekiyor?”, “Yanlış bir şey yaparsam ne olur?” ya da “Başkasının duygusunu taşımak bana zarar verir mi?” gibi sorular çok yaygındır.

Bu yazıda aile diziminde temsilci olmanın ne anlama geldiğini, temsilcilerin neler hissedebileceğini ve rolden nasıl çıkıldığını anlatıyoruz.

Aile diziminde temsilci ne demektir?

Temsilci, grup çalışmasında başka bir kişinin aile üyesinin yerine duran kişidir. Örneğin çalışmasını yaptıran kişinin annesini, babasını ya da kardeşini temsil edebilirsiniz. Bazen bir kişi yerine bir duyguyu, bir yeri ya da bir olayı temsil etmeniz de istenebilir.

Temsilci olmak için o kişiyi tanımanız ya da onun hakkında bilgi sahibi olmanız gerekmez. Rol yapmanız, oyunculuk yapmanız ya da bir şey tahmin etmeniz de beklenmez.

Temsilci nasıl seçilir?

Çalışmasını yaptıran kişi, gruptaki katılımcılar arasından temsilcilerini kendisi seçer. Seçim çoğu zaman sezgiyle yapılır. Kişi “Annemi bu kişi temsil etsin” diye içinden geldiği gibi karar verir.

Temsilci olarak seçilmeniz bir zorunluluk değildir. Kendinizi hazır hissetmiyorsanız daveti nazikçe geri çevirebilirsiniz. Bu, çalışmaya saygısızlık sayılmaz.

Temsilci olarak ne yapılır?

Temsilcinin görevi basittir: Alanda durmak ve kendinde olup biteni fark etmek. Kolaylaştırıcı sizi alanda bir yere yerleştirir. Ardından bir süre sessizce durursunuz.

Bu sırada şunlara dikkat edebilirsiniz:

• Bedeninizde bir his var mı? Ağırlık, sıcaklık, gerginlik ya da hafiflik gibi.
• Bir duygu geliyor mu? Üzüntü, öfke, sevgi ya da kayıtsızlık gibi.
• Bir yere bakmak, yaklaşmak ya da uzaklaşmak istiyor musunuz?
• Alandaki diğer temsilcilere karşı ne hissediyorsunuz?

Kolaylaştırıcı size ne hissettiğinizi sorduğunda bunu kısa ve sade bir şekilde anlatırsınız. Hiçbir şey hissetmiyorsanız bunu söylemek de değerli bir bilgidir.

Temsilci ne hisseder?

Birçok temsilci, temsil ettiği kişi hakkında hiçbir bilgi almadan bazı duygular ya da bedensel hisler yaşadığını anlatır. Örneğin anneyi temsil eden kişi, çocuğa doğru dönme isteği hissedebilir. Bir başkası ise sebebini bilmeden bir yere bakmak istemeyebilir.

Bu deneyimin nasıl oluştuğu konusunda farklı görüşler vardır. Aile dizimi uygulayıcıları bunu çoğu zaman “bilen alan” kavramıyla açıklar. Ancak bu açıklama bilimsel olarak kanıtlanmış değildir. Biz bu deneyimi, sistemdeki dinamikleri fark etmeye yardımcı olan bir araç olarak görüyoruz.

Temsilci olarak hissettikleriniz her zaman güçlü olmak zorunda değildir. Bazı temsilciler çok belirgin hisler yaşar. Bazıları ise yalnızca hafif bir değişim fark eder. İkisi de doğaldır.

Temsilci rolünden nasıl çıkılır?

Çalışma bittiğinde kolaylaştırıcı temsilcileri rollerinden çıkarır. Bu genellikle birkaç basit adımla yapılır:

1. Kolaylaştırıcı size temsil ettiğiniz rolün bittiğini söyler.
2. Kendi adınızı söyler ya da birkaç adım atarak alandan çıkarsınız.
3. Kollarınızı ve bedeninizi hafifçe silkeleyebilirsiniz.
4. Bir bardak su içip birkaç derin nefes alabilirsiniz.

Rolden çıktıktan sonra bir süre hafif bir duygu ya da yorgunluk kalabilir. Bu genellikle kısa sürede geçer. Geçmediğini hissederseniz kolaylaştırıcıya söylemeniz yeterlidir.

Temsilci olmak bana ne katar?

Temsilci olmak yalnızca başkasının çalışmasına destek olmak değildir. Bu deneyim size de bir şeyler katabilir:

• Başka bir bakış açısından bakmayı deneyimlersiniz.
• Bedeninizin verdiği sinyallere daha çok dikkat etmeyi öğrenirsiniz.
• Bazen temsil ettiğiniz rol, kendi hayatınızdaki bir konuya da ışık tutar.
• Aile diziminin nasıl çalıştığını kendi çalışmanızı yaptırmadan önce tanırsınız.

Sık sorulan sorular

Temsilci olmak tehlikeli midir?

Güvenli bir çerçevede ve deneyimli bir kolaylaştırıcı eşliğinde yapıldığında temsilcilik genellikle rahat geçen bir deneyimdir. Yine de yoğun bir dönemden geçiyorsanız bunu önceden belirtmeniz iyi olur.

Temsil ettiğim kişinin duygularını eve götürür müyüm?

Rolden çıkış adımları bunun için yapılır. Çoğu temsilci kısa süre içinde kendi duygularına döner. Bir his devam ederse kolaylaştırıcıyla konuşabilirsiniz.

Yanlış bir şey hissedersem çalışmayı bozar mıyım?

Hayır. Temsilcilikte doğru ya da yanlış his yoktur. Hissettiğinizi dürüstçe anlatmanız yeterlidir. Kolaylaştırıcı alanı bir bütün olarak değerlendirir.

Temsilci olmak için deneyim gerekir mi?

Hayır. İlk kez katılan biri de temsilci olabilir. Kolaylaştırıcı her adımda sizi yönlendirir.

Sonuç

Aile diziminde temsilci olmak, alanda durup kendinde olup biteni fark etmekten ibarettir. Özel bir bilgi ya da yetenek gerektirmez. Hazır hissetmediğinizde hayır diyebilirsiniz. Katıldığınızda ise başkasının sürecine destek olurken kendinize dair de yeni şeyler fark edebilirsiniz.

Grup ve bireysel çalışmaların farkını bireysel ve grup aile dizimi arasındaki fark yazımızda anlattık. Grup çalışmalarıyla ilgili bilgi almak için iletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.